Ngũ gia bì và công dụng chữa bệnh của nó

Theo Y học cổ truyền, ngũ gia bì là một vị thuốc có vị đắng, chát, mùi thơm nhẹ, tính mát; có tác dụng là ra mồ hôi, giải biểu. Ngày trước thì người ta thường sử dụng để trị cảm sốt, sưng đau cổ họng, đau nhức xương khớp, viêm khớp, vết thương sưng tấy lên,…

Là loại cây thường mọc hoang nhiều nơi, ở các ven rừng, sườn đồi, chân núi, được tìm thấy nhiều nhất ở các tỉnh Lào Cai, Bắc Giang, Hòa Bình, Phú Thọ, …Ngũ gia bì hay còn gọi là cây chân chim, cây lằng hay sâm nam. Thuộc loại cây cỏ, cao từ 2 – 8m. Cành cây ngũ gia bì có màu xám, trên các cành nhỏ thì có lỗ bì. Lá cây là lá kép, mọc so le, cuống lá dài, có hình chân vịt. Mỗi lá lại có từ 6 – 8 lá chét hình trứng. Cụm hoa nhỏ màu trắng, chùy hoặc chùm tán với số cánh hoa và nhị hoa bằng nhau. Quả ngũ gia bì có hình cầu và chuyển màu tím sẫm khi chín.

Ngũ gia bì và công dụng chữa bệnh của nó1

Phần rễ và vỏ của loại cây này được sử dụng chế biến làm thuốc. Rễ cây được đào về rồi đem rửa cho sạch đất cát. Với những phần rễ nhỏ thì đem thái mỏng, còn phần rễ lớn hơn thì bóc lấy vỏ, đem phơi hoặc sấy cho khô. Bên cạnh đó thì người ta cũng sử dụng lá cây ngũ gia bì phơi khô để trị bệnh eczema.

Ngoài việc được dùng để chữa các bệnh cảm sốt, sưng đau cổ họng, đau nhức xương khớp, viêm khớp, vết thương sưng tấy lên thì một số nơi còn dùng lá cây để nấu canh ăn rất tốt cho việc tiêu hóa, rượu ngâm từ rễ ngũ gia bì có tác dụng tăng lực, trừ phong thấp. Hiện tại thì ngũ gia bì đem phối hợp với cao kim anh và một số loại kháng vi lượng nữa đã được chế thành viên thuốc bổ, loại thuốc này chữa chứng kém ăn, thiếu máu, suy nhược hay hạ đường huyết.

Ngũ gia bì và công dụng chữa bệnh của nó2

Một số bài thuốc chữa bệnh có sử dụng ngũ gia bì:

– Chữa đau nhức xương khớp, tăng lực, giúp ăn ngủ ngon: Bạn sử dụng 100g bột ngũ gia bì đem ngâm trong 1 lít rượu. Uống loại rượu này mỗi ngày, 20ml/ lần, 2 lần/ngày.

– Trị bệnh cước khí tay chân sưng đau: Bạn sử dụng vỏ rễ ngũ gia bì, hạt cau, lõi thông, tía tô, củ gấu, chỉ xác, ké đầu ngựa mỗi vị từ 8 – 16g, đem tất cả sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang, chia ra 3 lần trong ngày.

– Trị eczema: Bạn sử dụng lá ngũ gia bì, bạch chỉ, hy thiêm thảo, rễ gấc, tỳ giải, thổ phục linh mỗi vị lấy 20g, đem tất cả sắc lấy nước uống, mỗi ngày 1 thang, chia ra uống 2 lần sáng và tối trong ngày. Uống liên tục trong 7 ngày.

– Chữa huyết áp thấp: Bạn sử dụng viên ngũ gia bì, 5 viên/ lần, 3 lần/ ngày và một liệu trình kéo dài 20 ngày.

– Chữa sổ mũi: Bạn sử dụng 15g rễ ngũ gia bì, 35g cúc hoa vàng, đem sắc lấy nước uống. Uống liên tục trong 3 – 5 ngày.