Những bệnh có thể chữa trị bằng cây dành dành

Cây dành dành thường cao khoảng 1m, có nhiều cành, là loại cây trong dân gian được trồng làm cảnh trước nhà hoặc 2 bên lối đi. Hoa dành dành màu trắng với mùi thơm nhẹ, được dùng trong kỹ nghệ hương liệu và nước hoa. Vị thuốc được làm từ cây dành dành được gọi là chi tử, còn quả dành dành đem bóc vỏ trước khi sấy khô trong Đông y gọi là chi tử nhân. 

Những bệnh có thể chữa trị bằng cây dành dành1

Vị thuốc chi tử từ cay dành dành có vị đắng, tính lạnh với tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, tiêu viêm, chỉ huyết, mát huyết. Là một vị thuốc có tác dụng chữa bệnh viêm gan nhiễm trùng vàng da, ngoại cảm phát sốt, viêm kết mạc mắt, người hay chảy máu cam, thổ huyết, tiểu tiện ra máu, viêm thận, phù thũng, mất ngủ.

Trong quả dành dành được ghi nhận là có chứa chất gardenin, tannin, tinh dầu và chất pectin. Gardenin là một chất màu vàng có tác dụng ức chế, làm giảm số lượng sắc tố mật trong máu vì vậy mà nó được dùng để trị bệnh vàng da. Nước chiết từ hạt dành dành cũng có màu vàng rất đẹp mắt, được dùng trong chế biến thực phẩm như nấu xôi, làm bánh,… Tuy nhiên những trường hợp bị suy nhược, tỳ vị hư hàn, ăn không tiêu hoặc bị tiêu chảy thì tốt nhất là không dùng.

Có thể dùng quả khô với liều từ 6 – 12g, rễ khô từ 20 – 40g với dạng thuốc sắc. Nghiền quả dành dành thêm ít nước hoặc rượu trắng để đắp có thể trị đinh nhọt, lở loét, bong gân. Nước dành dành có tác dụng kháng sinh đối với một số loại vi trùng, có tác dụng hạ áp, tăng bài tiết dịch mật. Lá tươi giã nhỏ để đắp chữa đau mắt đỏ.

Những bệnh có thể chữa trị bằng cây dành dành2

Một số bài thuốc chữa bệnh dân gian có sử dụng vị thuốc chi tử như sau:

– Chữa viêm gan nhiễm trùng vàng da: Sử dụng 9g chi tử, 18g nhân trần, 6g đại hoàng. Đem cả 3 vị thuốc này sắc với 300ml nước, đun khi nước cạn còn 200ml thì dừng. Dùng uống trong ngày.

– Chữa thổ huyết, chảy máu cam, đái ra máu: Sử dụng chi tử, lá trắc bá mỗi vị 9g; sinh địa, rễ cỏ tranh mỗi vị 15g. Đem cả 4 vị thuốc sắc lấy nước để uống.

– Trị chứng huyết áp tăng gây đau đầu, hoa mắt, chóng mặt: Sử dụng chi tử, đơn bì mỗi vị 12g, sài hồ 8g. Đem nấu uống thay nước trong ngày.

– Chữa kinh nguyệt không đều, huyết nhiệt ở phụ nữ: Sử dụng 12g chi tử, 10g sinh địa, 8g bạch thược. Đem các vị thuốc sắc với nước, sau cùng lấy lại 300ml nước sắc, chia ra 2 – 3 lần uống trong ngày. Duy trì trong vòng 1 tuần thì ngưng.

– Chữa chứng tiểu ngắn, tiểu buốt: Sử dụng chi tử, mộc thông, hoạt thạch mỗi vị 8g. Đem sắc lấy nước uống. Trong trường hợp đi tiểu ra máu thì có thể thêm sinh địa, trắc bá diệp mỗi vị 6g để sắc chung với các vị thuốc trước.